Madaxweynaha Soomaaliya Maxamed Cabdullaahi Farmaajo ayaa galay safarkiisii ugu dheeraa ee dhul Soomaaliya kamid ah uu ku maro inta uu madaxweynaha ahaa.
Wuxuu gaari ku socday qiyaastii 440km oo ah dhulka u dhaxeeya Garowe iyo Boosaaso. Ammaanka madaxweynaha waxaa sugaya ciidamada dowlad goboleedka Puntland iyo ilaalo gaar ah oo Muqdisho kala safaray.
Qiyaastii 200 ilaa 300 oo dagaalyahan oo uu hoggaamiyo Sheekh Cabdulqaadir Muumin oo horay uga tirsanaa Al-shabaab balse ka goostay oo ku biiray ururka la baxay dowladda Islaamka oo si aad ahan u hubeysan ayay fariisin u tahay buuraha Galgala oo qiyaastii 60 Kiiloomitir Boosaaso u jira.
Madaxweynuhu waxa uu safarkiisa ugu magacdaray Socdaalka nabadda, basle mar walba oo uu woqooyi u sii dhowaada waxaa kor u kacaya cabsida laga qabo weerarro qorsheysan oo kaga yimaada kooxda la sheegay in ay taabacsan tahay ururka la baxay dowladda Islaamka oo ku dhuumanaya Galgala oo marin u ahayd kolonyadii madaxweynaha.
Dhulka uu farmaajo maray waa qarfaha iyo buuraha ah ee caanka ku ah beeyada iyo xijiga ee Bari, dhul geedka uu aad ugu yaryahay balse lagu sheegay kaydka kheyraadka dabiiciga ah oo aanan wali lasoo faganin.
Qeybaha kale ee Soomaaliya, xaalado ammaan dartood ayaanan madaxweynaha u suurtogalinin in uu socdaal xagga dhulka ku tago magaalooyinka dalka marka laga reebo Afgooye oo caasimadda u jirta 30km oo kaliya.
Buuraha Galgala waxaa marar badan ka dhacay dagaallo dhexmaray ciidama maamul goboleedka Puntland iyo kooxo hubeysan, balse kolonyada madaxweynaha kalama aysan kulmin wax caqabad ah.
Safarka dhulka Madaxweyne Farmaajo 440km
Ammaanka buuraha Golis oo ka sokeeya Boosaaso ayaa si wayn loo adkeeyay, ciidamo ayaa Ku suganaa heraaraha waddada, sida ay sheegeeyn saxafiyiinta la safraya madaxweyne Farmaajo.
Kooxaha safarka madaxweynaha khattarta ku ahaa kuma koobnayn ururka la baxay dowladda Islaamka oo kaliya ee waxaa iyana meel Puntland ka mid ah jooga kooxo lala xiriirinayo ururka Al-Shabaab.
Amaanka ayaa aad loo adkeeyay inta udhaxeeysa Bosaaso iyo Tuulada kala bayr oo ah dhul buuraley ah. kooxda alshabaab ayaa meelo ka mida fariisimo Ku leh sida la sheegay. “ciidamo badan ayaa waddada jooga waxayna ku hubeeysnyihin gadiidka dagaalka”, ayuu yiri saxafi ka mid ah safarka wafdiga madaxweyne Farmaajo.
Bishii Maarso ee sannadkii la soo dhaafay ayaa koox dagaalyahanno ah oo ka badnaa 100 ay doon ku gaareen deegaanka Garacad ee gobolka Mudug. Kooxdaasi waxay ka tirsanaayeen ururka Al-shabaab.
Waxay halkaasi kula dagaallameen ciidammada Punland, dagaalkii ugu adkaana wuxuu ka dhacay togga Suuj. In ka badan 70 kamid ah dagaalyahannadaas ayaa la dilay tira kalana gacanta ayaa lagu dhigay. Dhacdadaas ayaa muujisay khatarta Alshabaab ee deegaankaas.
Intaasna kuma aysan istaagin, Buuraleyda Golis iyo Galgala waxaa dhowr goor ka dhacay dagaal dhexmaray ciidammada Puntland iyo kooxo hubeysan.
Balse safarka Madaxweyne Farmaajo lama uusan kulmin wax caqabad ah, taas oo calaamad u noqon karta in amniga goobaha qaar uu soo hagaagayo, ama waxaa suuragal ah in “kooxaha hubeysan aysan dooneyn in dagaal culus ay kala kulmaan ilaalada madaxweynaha.
Korneel Shariif Xuseen Rooboow oo ka faallooda arrimaha ammaanka oo BBC la hadlay ayaa mujiiyay jiritaanka khatarta kooxda daacish ee ah in ay weerrari karto kolonyada madaxweynaha.
“Inkasta oo Puntland ay digtoon tahay, ammaankana ay aad u adkeysay, haddana marka laga hadlayo aagga Galgala wax walba ayaa laga fili karaa sidaas darteed waxaa ila qunneyd in uu madaxweynuhu diyaarad u qaato Boosaaso” ayuu yiri Rooboow.
Puntland waxa ay guluf dagaal ku qaadday buuraleeyda Galgala, waloow ay u muuqato in halista kooxaha IS ay hoos u dhacday haddana wali waxaa jira deegaanna aysan ciidammada dowladda gaarin oo iska hor imaadyo joogta ah ay ka dhacaan, waxaa intaa dheer weeraro gaadmo ah oo lala beegsado ciidammo kala duwan.
Nooca weerarada kooxahan lama saadaalin karo waxa ayna heysteen waqti dheer oo ay wax ku abaauli karaan maadaamada safarka madaxweynaha uu ahaa mid horay loo sii wada ogaa.
Wararka ayaa sheegaya in wafdiga madaxweynaha uu Boosaaso uga soo laaban doona diyaarad, waxaana la filayaa in uu Farmaajo booqdo dhowr magaallo oo ku yaalla gobollada Mudug iyo Galguduud.
Madaxweynaha lama filayo in uu tago deegaanno ay ku badan tahay halista Al-Shabaab ama kooxaha kale ee hubeysan.
Dowladda Soomaaliya ayaa u fursad u aragto in ay gaarto dadka ku nool deegaannada fogfog, basle mas’uuliyiinta dowladda ayey ku adag tahay in ay dhulka ku safraan marka laga hadlayo Koofurta Soomaaliya oo ay ku xooggan yihiin dhaqdhaqaaqa Al-shabaab.
