Kigali, March 21, 2018 – Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga Danjire Axmed Ciise Cawad ayaa ka qeybgalay Shir madaxeedka tobanaad ee gaarka ah ee Madaxda iyo Hoggaamiyeyaasha wadamada Afrika ee ku qabsoomay Magaalada Kigali ee caasimadda Rwanda.
Shirkan ayuu wasiirka ku metelay MadaxweynahaSoomaaliya Maxamed C/dullahi Maxamed (Farmaajo) oo ka baaqsaday ka qeybgalka shir madaxeedkaasi. Wasiir Axmed Ciise Cawad ayaa shir madaxeedka ka jeediyay khudbad kooban oo uu kaga hadlay in Soomaaliya ay soo dhoweyneyso horumar dhaqaalle oo dalalka Afrika ay ku naaloodaan, isagoo xusay in dadyowga qaaradda ay u riyaaqi doonaan ka guul keenidda kobaca iyo barwaaqada loo madal dhigayo jiilalka soo socda.
Danjire Axmed Cawad ayaa muujiyay heshiisyada seddexda ah ee Madaxda Afrika ay saxiixeen maanta muhiimadda ay u leedahay ee ah dhowridda madax bannaanida, xoojinta wadajirka iyo sare u qaadida karaamada ummadda, waxaanu yiri “Soomaaliya waxa ay codkeeda ku biirinaysaa taageeridda heshiiskan taariikhiga ah iyo kordhinta isdhexgalka ganacsi ee wadamada Afrika si isbadal loogu sameeyo dhaqaallaha qaaraddeena iyada oo la soo banbixinayo waddooyin cusub si loo ballaariyo ganacsiga iyo maalgeshiga noo dhexeeya. Haa, waxaa jira howl badan oo nalooga baahan yahay inaan qabanno, hayeeshee maanta waxaanu direynaa farriin qaaradeed culus si aan uga talinno aayaha mustaqbalkeena ee xoojinaya geediga Afrika ee ku suntan barwaaqada”.
Wasiira Cawad ayaa saxiixay saddex heshiis oo kala ah, Aagga ganacsiga xorta ah ee Qaaradda Afrika [African Continental Free Trade Area], Baaqa Kigali [Kigali Declaration] iyo Qabyo qoraalka Sharciga isu socodka xorta ah ee dadka [Protocol on Free Movement of Persons].
Wasiirka Arrimaha Dibadda iyo Iskaashiga Caalamiga ayaa casuumaado booqasho rasmi ah oo ay ku yimaadaan Soomaaliya u fidiyay Madaxweynayaasha wadamada Rwanda, South Africa, Gabon iyo Ghana.
Wufuudda 54 dowladood oo Afrikaan ah oo shir madaxeedka ka qeybgashay ayaa waxaa saxiixay Aagga ganacsiga xorta ah ee Qaaradda Afrika [African Continental Free Trade Area] illaa iyo 44 dal, sidoo kale 43 dal waxa ay saxiixeen Baaqa Kigali [Kigali Declaration] , halka 27 dal ay saxiixeen Qabyo qoraalka Sharciga isu socodka xorta ah ee dadka [Protocol on Free Movement of Persons].
Dhammaan wadamada bariga Afrika waxa ay saxiixeen seddexdaasi hindise marka laga reebo Burundi oo aan shir madaxeedka ka qeybgelin.
Hoggaamiyeyaasha Afrika ee is dhaafsanayay saxiixyada ayaa dhammaantooda wada qiray in saxiix ku duugidda hindisaha Aagga ganacsiga xorta ah ee Qaaradda Afrika [AfCFTA] uu ka dhigan yahay tallaabo weyn oo la qaaday tan iyo markii la aas,aasay Ururka Midowga Afrika.
Ujeedada ugu weyn ee laga leeyahay aagga ganacsiga xorta ah ayaa ah abuuridda hal suuq oo xor ah, kaasi oo dhiirigelin doona warshadeynta, dib u dhiska kaabayaasha dhaqaallaha iyo ganacsiga oo isaga kala gudba dhammaan gudaha iyo daafaha qaaradda oo ay ku noolyihiin dad dhan 1.2 billion.
