Bangiga Adduunka ayaa ansixiyay $143 milyan oo doollar oo loogu talagalay Kaalmada Horumarinta Caalamiga ah (International Development Assistance -IDA) si loogu caawiyo dadka nugul ee Soomaaliyeed si ay uga gudbaan xaaladaha abaarta iyo cunno yarida sii kordhaysa ee guud ahaan dalka.
Taageerada la siinayo Soomaaliya ayaa ah Qorshaha (Shock Responsive Safety Net for Human Capital Project (SNHCP), oo sidoo kale loo yaqaan Baxnaano Soomaali ahaan, ayaa siin doonta xoojin dheeraad ah wax ka qabashada abaaraha dalka waxayna hubin doontaa sii socoshada badbaadada joogtada ah.
Deeqdan ayaa gargaar lacageed oo aad loogu baahan yahay lagu siin doonaa qoysaska noloshoodu hooseyso iyo kuwa nugul. Waa qoysaska ay si weyn u saameeyay abaaro joogto ah iyo Daadad, COVID-19, iyo xaalado kale.
“Xaaladdu waa mid murugo leh, Bankiga Adduunkana wuxuu sameynayaa wax walba oo lagu badbaadin karo dadka gu nugul xilligan oo baahi weyn loo qabo,” ayay tiri Kristina Svensson, maamulaha Bangiga Adduunka ee Soomaaliya. “Waxaan ka faa’ideysaneynaa iskaashiga aan la leenahay hay’adaha bani’aadamnimada si loo yareeyo xaaladda ka hor inta aan waayiin nolol badan,” ayay sii raacisay.
Waa markii ugu horeysay oo Soomaaliya ay yeelato barnaamijka badbaadada bulshada ee dalka oo dhan kaas oo si degdeg ah loo hawlgelin karo si loo badbaadiyo nolosha dadka. Bangiga Adduunka ayaa taageero dheeraad ah siiya qorshahan ay dowladdu hormuudka ka noqon doono.
“Aad bay u dhiirigelinaysaa in la arko in barnaamijka Baxnaano uu awood u leeyahay inuu si degdeg ah ula qabsado wax ka qabashada dhibaatada. Horaantii bishii June, xawaaladaha lacageed ee degdega ah ayaa la gaarsiiyey in ka badan 243,000 qoys oo dalka oo dhan iyada oo loo marayo barnaamijka,” ayuu yiri Afrah Alawi Al-Ahmadi, oo ah Khabiir Sare oo ka tirsan Bangiga Adduunka.
Iyadoo loo marayo Baxnaano ayuu Bankiga Adduunka wuxuu taageeri doonaa ku dhawaad 500,000 Qoys si ay uga hortagaan abaaraha socda. Tirada dadka ku tiirsan gargaarka bini’aadantinimo iyo ilaalinta ayaa la saadaalinayaa inay kor u kacdo 7.7 milyan oo qof sanadka 2022, iyadoo lagu qiyaaso 3 milyan oo qof oo gudaha ku barokacay iyo ku dhawaad 70% dadku ay ku nool yihiin meel ka hoosaysa heerka faqriga caalamiga ah.
Intaa waxaa dheer, Bangiga Adduunka wuxuu sii kordhiyey taageerada uu siiyo wax ka qabashada abaaraha Soomaaliya isagoo u maraya mashaariicda soo socda:
Mashruuca Soo kabashada Qalalaasaha Soomaaliya (SCRP) ayaa horgeyn doona $28.5 milyan oo dheeri ah oo loogu talagalay gargaarka abaaraha ee lagu beegsanayo dhulka miyiga ah ee Soomaaliya oo dhan.
Mashruuca u adkeysiga Magaalooyinka Soomaaliya Wajiga II (SURP-II) wuxuu hawlgelin doonaa $20 milyan oo ah Qayb ka-hortagga Xaaladda Degdegga ah dhammaadka Juun 2022 si loogu taageero magaalooyinka muhiimka ah, sida Muqdisho, Baydhabo iyo Garoowe, oo ay ku soo qulqulayaan barakacayaal badan.
Mashruuca wax-soo-saarka iyo adkaysiga biyaha beeralayda-xoolodhaqatada iyo deegaanka loo yaqaan Biyoole ayaa bulshada beeralayda xoola dhaqatada ah ee ku dhaqan dhulka engegan ee ay abaaruhu ka jiraan ee Soomaaliya gaadhsiinaya adeegyo biyo iyo beero oo horumarsan si ay u wanaajiyaan wax soo saarkooda iyo u adkaysiga dhibaatooyinka ka dhasha cimiladu. Mashruucu wuu socdaa, markii calaamadihii ugu horreeyay ee abaartu ay soo shaacbaxday dabayaaqadii 2021, mashruucu wuxuu go’aansaday in si degdeg ah loo dayactiro ceelasha riigagga ah si loo helo biyo degdeg ah in ka badan 41,300 ka-faa’iideystayaal iyo 130,000 oo xoolo ah.
Dadaalka wax ka qabashada abaaraha Soomaaliya ee muddada dheer ayaa sidoo kale ka faa’iidaysan doona Baanka Adduunka ee dhawaan la ansixiyay ee uu taageeray Horn of Africa Groundwater for Resilience Program (GW4R) kaas oo lagu qiyaasay in ay gaaraan 3.3 milyan oo ka faa’iideystayaal toos ah, kuwaas oo ugu yaraan 50% ay yihiin haween, iyada oo loo marayo waxqabadyo loogu talagalay kordhinta helitaanka biyaha iyo yaraynta u nuglaanshaha saamaynta isbeddelka cimilada.
