Wasiirrada Arrimaha Dibadda iyo Wasiirrada Difaaca ee ka socda waddamada ay ciidamadooda qaybta ka yihiin AMISOM ayaa ka digay in guulaha laga sameeyay Soomaaliya ay halis ugu jiraan in ay khasaaraan haddii aan wax laga qaban arrimaha taagan sida tirada ciidamada oo yar iyo dhaqaale.
Wasiirrada oo magaalada Kampala ee dalka Uganda ka qaybgalayo kulanka waddamada ciidamadooda deeqay ayaa ku celceliyay mowqifka ay taliyeyaasha ciidamada dalalkooda qaateen maalin ka hor, in Howlgalka Midowga Afrika ee Soomaaliya (AMISOM) ay u baahan tahay taageerro dheeraad ah si ay ugu suurtagasho in ay gudato waadjibaadkeeda ah nabadeynta Soomaaliya.
Digniintan ayaa waxaa soo jeediyay Wasiirka Arrimaha Dibadda ee Uganda, Sam Kutesa, kaas oo sheegay in Howgalka uu sidoo kale u baahan yahay qalab lagu xoojiyo ciidamada kuwaas oo muhiim u ah si loo qaado howlgallo hufan.
“Hadda kaddib, waxaa marka muhiim in beesha caalamka ay eegto arrinta muhiimka ka ah Soomaaliya, si aysan guulaha la gaaray sanadihii ugu dambeeyay oo loo maray juhdi badan iyo waxyaabaha ay hureen AMISOM iyo Ciidamada Xoogga Soomaaliya u noqon kuwo khasaaray,” ayuu yiri Mudane Kutesa.
Waxaa uu carrabka ku adkeeyay in dhimista ciidamada AMISOM loo baahan yahay in dhinaca kale lala wado xoojinta ciidamada ammaanka ee Soomaaliya si loo xaqiijiyo in aysan u soo bixin meel bannaan ah markii ay AMISOM dalka isaga baxdo.
Sanadkii hore, Golaha Ammaanka ee Qaramada Midoobay ayaa waxaa uu ansixiyay qaraar oo meel-mariyay in tirada ciidamada AMISOM la dhimo, mas’uuliyadda amniga lagu wareejiyo ciidamada ammaanka ee Soomaaliya.
Smail Chergui, oo ah Guddoomiyaha Nabadda iyo Amniga ee Midowga Afrika oo ka hadlay shir hor-dhac u ahaa kulanka ayaa ku baaqay kaalmo caalami ah oo dheeraad ah isla markana qorsheysan kaas oo loo fidinayo howlaha lagu taageerrayo qorshaha xil wareejinta si ay ugu suurtagasho ciidamada ammaanka ee Soomaaliya in ay la wareegaan mas’uuliyadda amniga ee dalkooda.
Danjire Chergui ayaa ammaanay shaqaalaha naftooda ku waayay ayaga oo gudanaya waajibaadkooda Soomaaliya
Danjire Chergui ayaa ammaanay shaqaalaha naftooda ku waayay Soomaaliya ayaga oo gudanaya waajibaadkooda, wuxuuna uga mahadceliyay madaxweyneyaasha waddamada ciidamadooda deeqay horumarinta dareenka Afrikaannimada.
Waxaa uu xusay in Soomaaliya ay cagta saartay waddadii horumarka, asaga oo shaaciyay in guulaha dhinaca siyaasadda ee la gaaray sanadkii laga soo gudbay ay muhiim u yihiin xeeladda ka bixitaanka dalka ee AMISOM iyo sidoo kale xil wareejinta mas’uuliyadda amniga lagu wareejinayo ciidamada ammaanka ee Soomaaliya.
Mas’uulkan ka socda Midowga Afrika ayaa ka hadlay qaar ka ah mid horumarka laga sameynayo Soomaaliya, oo ay ka mid yihiin ansixinta Hab-dhismeedka Amniga Qaranka, kaas oo bixinayo qorshaha lagu dhisaso ciidamada ammaanka ee Soomaaliyeed, qorshaha siyaasadda loo dhan yahay iyo hannaanka dib u eegista dastuurka, iyo habka cusub ee doorashada qof iyo cod ee lagu wado in ay dhacdo 2020.
Danjire Chergui ayaa xusay in xasilloonida siyaasadeed ee ka jirta Soomaaliya ay saamaxday in la bilaabo diyaarinta Qorshaha Xil-Wareejinta ee Soomaaliya, iyada oo la yagleelay guddi ka shaqeyn lahaa diyaarinta qayb-qoraalka xil-wareejinta ka hor dhammaadka bisha Maarso ee sanadkan.
Waxaa uu xusay in qorshaha ay qayb muhiim ah ka noqon doonan qorsha AMISOM ee ku aaddan xil-wareejinta, oo ka mid yihiin in ay dib u eegis ku sameyso Qorshaha Howlaha, iyo horumarinta hufnaanta howlgallada AMISOM.
“Meelaha uu Midowga Afrika xoogga saari doono wakhtiyada soo socda ayaa waxaa ay noqon doonaan in uu taageerro dardargelinta horumarinta qorshahan, in uu wado in si wanaagsan uu la shaqeeyo Dowladda Federaalka ah ee Soomaaliya iyo dowlad goboleedyada, iyo in si buuxa loo hirgeliyo Qorshaha Xil-Wareejinta ee Soomaaliya,” ayuu yiri Chergui.
Waxaa uu sheegay in ahmiyadda siyaasadda si ay Soomaliya u hesho nabad iyo amni ay aragti cusub ku dhalisay Midowga Afrika, asaga oo raaciyay in dhacdooyinka sanadkii tagay ay si cad u muujiyeen in aanan horumar dheeraad ah laga sameynin karin dhinaca amniga iyada oo aan horumar laga sameynin dhinaca siyaasadda.
Kulankan ka socdo Kampala ayaa waxaa uu daba socdaa kulan 21 bishii Sebteembar 2017 la qabtay intii uu socday Shirkii Guud ee Qaramada Midoobay ee ka dhacay New York.
Kulanka ayaa waxaa qabtay Madaxweynaha dalka Uganda, Yoweri Museveni, si la isku weydaarsado fikradaha ku aaddan xaaladda Soomaaliya, lagana wada hadlo mustaqbalka dalkan ku yaal Geeska Afrika.
Madaxweyneyaasha iyo Xukuumadaha ka socdo shan waddan oo ciidamadooda deeqay ayaa berri kulan yeelan doonaa si ay uga wada xaajoodaan waxyaabaha ay soo jeediyeen madaxda militarigooda iyo wasiirradooda.
